Mijn naam is Maja Elfasi – Kashti, 27 jaar en moeder van twee heerlijke mannetjes van 2,5 en 2 maanden.
Ik ben werkzaam als leerkracht in het basisonderwijs, waar ik fulltime werk in groep 1/2. Na mijn verlof start ik als IB’er/SEN specialist.

Naast mijn werk als kleuterleerkracht startte ik drie jaar geleden aan de opleiding master SEN, waar mijn passie voor de ontwikkeling van de Executieve Functies duidelijk werd. Ja, een mond vol, maar wat houden deze functies precies in?

Gaandeweg het leven ontwikkelt men strategieën, o.a. het vooruit denken, aanpassen aan de situatie en omgaan met emoties. Deze vaardigheden worden ook wel Executieve Functies (EF) genoemd. Deze functies zijn essentieel voor het dagelijks handelen, want zonder EF is sociaal en doelgericht gedrag onmogelijk.

Toch blijkt dat in de praktijk veel (jonge) kinderen moeite hebben met meerdere van deze functies, wat invloed heeft op de verdere ontwikkeling. Ook ouders spelen hierin een belangrijke rol. Een goede samenwerking tussen thuis en school is dus van essentieel belang!

Met veel plezier zal ik mijn ervaring en kennis hierover met jullie delen, zodat we samen kunnen zorgen voor een goede ontwikkeling van de Executieve Functies bij het (jonge) kind!

In mijn artikelen zal ik de verschillende Executieve Functies toelichten met de hierbij behorende praktijksituaties, thuis en op school! Hoe kunnen wij hier als opvoeders het beste mee om gaan zodat het kind de juiste vaardigheden mee krijgt? Want een ding is zeker, daar hebben ze ons echt bij nodig!

Nog wat over de Executieve Functies

Executieve functies (EF) is een verzamelnaam voor denkprocessen (functies) die belangrijk zijn voor het uitvoeren (executief) van sociaal en doelgericht gedrag. Bijvoorbeeld het op tijd komen. Dit is een vaardigheid die moet worden aangeleerd. Maar wordt er in de praktijk voldoende aan de ontwikkeling van EF gewerkt? Helaas gaan methodes er vaak vanuit dat kinderen de EF al beheersen.

Onder executieve functies verstaan we; responsinhibitie, werkgeheugen, emotieregulatie, volgehouden aandacht, taakinitiatie, planning/prioritisering, organisatie, timemanagement, doelgericht gedrag, flexibiliteit en metacognitie. Deze vinden we voornamelijk terug in de prefontale cortex (hersengebied dat vlak achter het voorhoofd ligt).

Om gedragsproblemen te verminderen, maar ook om problemen te voorkomen, is het van essentieel belang om kinderen de EF aan te leren en het een plekje te geven in het dagelijks aanbod. Jong geleerd (peuter-/kleuterleeftijd) is oud gedaan!

Het aanleren van deze functies is gemakkelijk te implementeren binnen de dagelijkse activiteiten, als we deze momenten als opvoeders maar gaan herkennen! Hoe we dit kunnen herkennen, zal ik beschrijven in de serie artikelen over de Executieve Functies.
Elke maand zal een artikel verschijnen waarin ik een functie beschrijf, met bijbehorende tips voor het dagelijks handelen.

Waarom zijn deze functies zo belangrijk?

Zwakke EF gaan vaak gepaard met het functioneren op school. Kinderen kunnen snel afgeleid zijn, moeite hebben met het maken van contacten of gepest worden. Ook hebben kinderen met goed ontwikkelde EF baat bij het leren lezen, schrijven en rekenen.

De valkuil van ons onderwijs is dat methodes er vanuit gaan dan kinderen kunnen plannen, zelfstandig werken, de juiste werkhouding hebben, etc. Kinderen die deze vaardigheden niet vertonen worden dan ook regelmatig als ‘lastig’ ervaren. Vaak onterecht, deze kinderen zouden juist baat kunnen hebben bij gerichte ondersteuning van een of meerdere Executieve Functies.

Maar is er in de afgelopen jaren wel voldoende gestuurd door leerkrachten en ouders om deze vaardigheden zich eigen te maken? Natuurlijk speelt niet alleen de omgeving een rol, en kunnen we ook andere factoren benoemen, zoals een handicap of een onder gemiddeld IQ. Toch zullen kinderen met goed ontwikkelde EF zich makkelijker aanpassen aan de situatie, contacten maken met anderen en uiteindelijk makkelijker kunnen functioneren in de maatschappij. De omgeving speelt hierin dus wel degelijk een rol.

Veiligheid voorop!

Moeten we nu juist met zijn allen de kinderen gaan ‘trainen’ om zo bijvoorbeeld een goed werkgeheugen te creëren? Juist niet!Executieve Functies ontwikkelen zich het beste in veilige sferen en sociale relaties met hun omgeving.

Wel moeten we in de praktijk ons meer gaan richten op het preventief en expliciet begeleiden van kinderen met zwakke EF. Dit om ‘problemen’ in later stadium te voorkomen en/of verminderen. Uit onderzoek is gebleken dat kinderen met goed ontwikkelde EF met veel meer plezier naar school gaan, lekker in hun vel zitten en met plezier de lesstof tot zich nemen. En daar moeten we naar streven!

Door: Ferdy Perdaan

Geef je reactie 0 reacties